Những điều thú vị về Thế vận hội Olympic

Thế vận hội thể thao Olympic là một trong những đại hội thể thao lớn nhất dành cho tất cả các vận động viên trên khắp thế giới.

Thế vận hội Olympic là gì?

Thế vận hội hay Olympic có tên gọi cũ là Thế giới vận động hội, là cuộc tranh tài ở nhiều môn thể thao giữa các nước trên khắp thế giới. Thế vận hội được chia thành Thế vận hội Mùa hè và Thế vận hội Mùa đông, được tổ chức xen kẽ 2 năm/lần (vào các năm chẵn). Ví dụ, Thế vận hội Mùa hè tổ chức năm 1994 thì Thế vận hội Mùa đông sẽ tổ chức năm 1996. Đến năm 1998 sẽ tiếp tục diễn ra Thế vận hội Mùa hè. Do đó, có thể nói cứ 2 năm 1 lần, chúng ta sẽ lại được hòa mình vào không khí sôi động của Olympic.

Bên cạnh mục đích giúp nâng cao sức khỏe, tạo cơ hội tốt cho các vận động viên so tài, đây được xem là một đại hội thể thao mang tính biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, hòa bình của toàn nhân loại.

Thế vận hội Olympic được quản lý và điều hành bởi Liên đoàn Thể thao quốc tế (IFS), Ủy ban Olympic Quốc gia (NOC), và các ủy ban tổ chức cho mỗi thế vận hội Olympic. Với trách nhiệm của mình, IOC sẽ tiến hành việc lựa chọn các thành phố chủ nhà cho mỗi Thế vận hội. Các thành phố chủ nhà được chọn sẽ chịu trách nhiệm tổ chức, tài trợ và kỷ niệm thế vận hội sao cho phù hợp với Hiến chương Olympic. Trong thời suốt quá trình Thế vận hôi Olympic được tổ chức, các nghi thức tiến hành bao gồm nhiều nghi lễ trong đó bắt buộc phải có lễ khai mạc và bế mạc, mỗi buổi lễ đều dùng biểu tượng lá cờ và ngọn đuốc Olympic. Hơn 13,000 vận động viên tranh tài tại Thế vận hội Mùa hè và Thế vận hội Mùa đông trong 33 môn thể thao khác nhau và gần 400 cuộc thi. Khi đạt thách tích cao trong mỗi cuộc thi, các vận động viên sẽ nhận được huy chương Olympic: vàng, bạc, đồng, tương ứng.

Thế vận hội đã có độ phủ sống rộng lớn trên toàn thế giới. Mặc dù vẫn còn nhiều thách thức lớn như sử dụng chất doping trong thi đấu, khủng bố nhưng Olympic là cơ hội tốt để nước chủ nhà quảng bá hình ảnh quốc gia của mình đến thế giới.

Quá trình hình thành và phát triển của Thế vận hội Olympic

Olympic được nhận định là đại hội thể thao toàn hành tinh và có tuổi đời lâu nhất từ trước đến nay.

Giai đoạn khai sơ của Olympic

Thời kỳ đầu của Thế vận hội được gọi là Olympic cổ đại, nguồn gốc của nó xuất phát từ các cuộc thi đấu thể thao ở Hy Lạp vào khoảng năm 776 trước Công Nguyên. Giải đấu nhanh chóng cho thấy sự hấp dẫn của nó và trở thành lễ hội nổi tiếng nhất trong bốn lễ hội quốc gia của Hy Lạp.

Trong đại hội thể thao đầu tiên, các sứ thần được cử tới mọi quốc gia trên toàn thế giới với yêu cầu nộp triều cống cho thần Zeus. Theo đó, mỗi quốc gia sẽ chọn người giỏi nhất của mình tới Hy Lạp để thi đấu với những người đến từ nước khác. Người Hy Lạp tin rằng nhờ có chư thần bảo hộ, Olympic sẽ giúp giải quyết các mâu thuẫn về chính trị giữa các quốc gia.

Giai đoạn bị xáo trộn

Thế vận hội Olympic đã phát triển mạnh mẽ, nhận được sự chú ý của toàn thế giới trong suốt 1200 năm. Tuy nhiên, đến năm 394 sau Công Nguyên, Olympic bị cấm tổ chức bởi Hoàng đế La Mã Theodosius I, một tín đồ cuồng đạo Cơ Đốc. Nguyên nhân khiến ông hủy Olympic là bởi ông lo ngại về những ảnh hưởng ngoại giáo của chúng.

Hơn 1.500 năm sau, Pierre de Coubertin – Một quý tộc người Pháp quyết tâm phục hồi lại Thế vận hội Olympic khi ông nhận thức được giá trị to lớn mà nó mang lại. Thể dục thể thao giúp con người nâng cao sức khỏe và sống thọ hơn.

Năm 1890, ông tổ chức và lập ra hội Liên hiệp Thể thao Pháp (Union des Sociétés Francaises de Sports Athlétiques (USFSA). Tiếp đó 2 năm, ông lần đầu tiên đề xuất ý tưởng phục hổi Thế vận hội Olympic.

Liên hiệp Thể thao Pháp

Năm 1894, Pierre de Coubertin cùng 79 đại biểu đại diện cho 9 quốc gia đã thống nhất quyết định tổ chức lại Olympic. Song song với đó, họ cũng thành lập ra Uỷ ban Olympic Quốc tế (IOC – Comité International Olympique) chuyên thực hiện việc giám sát, tổ chức, giải quyết mọi vấn đề liên quan đến thế vận hội này.

Thế vận hội thời hiện đại

Đại hội thể thao Olympic hiện đại được tổ chức vào năm 1896 tại Aten (Athens), Hy Lạp. Đây là lần đầu tiên Olympic được tổ chức lại sau hơn 1500 năm bị cấm đoán và sau 2 năm kể từ khi Pierre de Coubertin đề nghị khôi phục Olympic để tôn vinh nền hòa bình của toàn nhân loại.

Đến hiện tại, Olympic đã tổ chức được tổng cộng 26 kỳ đại hội. Trong khoảng thời gian đó, đã có những lần đại hội thể thao Olympic phải chấp nhận bị hủy hoặc dời lịch tổ chức bởi những lý do bất khả kháng như: chiến tranh, dịch bệnh.

Vận động viên và tư cách tham dự đại hội thể thao Olympic

Mặc dù luật chính thức của Ủy ban Olympic tuyên bố rằng Olympic là cuộc thi giữa các cá nhân và không phải là giữa các quốc gia nhưng IOC lại yêu cầu các NOC tuyển chọn riêng các đội tuyển Olympic quốc gia. Trong hầu hết các trường hợp, NOC làm điều này để nắm được các vận động viên đã trải qua kiểm tra để được thi đấu tại thế vận hội hoặc để chọn vận động viên căn cứ vào những thành tích mà họ đã đạt được trước đó.

Từ lúc bắt đầu thế vận hội đến nay, các vận động viên nữ không chuyên của mọi tôn giáo, dân tộc đều có đủ tư cách tham dự. Mặc dù Coubertin phản đối sự tham gia thế vận hội của phụ nữ và không một phụ nữ nào thi đấu trong năm 1896, nhưng vào năm 1900, một bộ phận nhỏ vận động viên nữ môn đánh gôn và quần vợt đã được thi đấu tại thế vận hội.

Năm 1912, các vận động viên nữ trong môn bơi lội và lặn được phép thi đấu tại thế vận hội, còn những môn như thể dục và điền kinh thì cho đến năm 1928 họ mới được tham dự. Từ khi đó, các môn thể thao Olympic của nữ phát triển đáng kể và hiện nay số lượng nữ vận động viên trong một đội đã chiếm đến khoảng phân nửa trừ một số đội đến từ các nước Ả-rập hồi giáo.

Coubertin và tổ chức IOC quyết định từ lúc đầu là thế vận hội chỉ dành cho những vận động viên nghiệp dư. Tính không chuyên được xác định bởi sự tôn trọng triệt để với luật không chuyên, một luật lệ có từ thế kỷ 19 và đó là nền tảng để ngăn không cho các vận động viên chuyên nghiệp tham dự trong các môn thể thao như bơi thuyền và quần vợt.

Do luật không chuyên không cho phép các vận động viên kiếm được bất kỳ phần thưởng nào từ các hoạt động có liên quan đến thể thao nên các vận động viên thuộc tầng lớp bình dân khó mà đủ khả năng vừa kiếm sống vừa tập luyện để thi đấu. Nhưng các luật lệ của thế vận hội về tính không chuyên vẫn gây ra những tranh cãi trong nhiều năm.

Một số câu hỏi được đặt ra chẳng hạn như một vận động viên không chuyên có thể được đài thọ chi phí cho chuyến đi thi đấu, được đền bù chi phí thời gian mất việc, được thuê để dạy các môn thể thao hay không? Và những điều đó luôn được IOC (tổ chức đứng đầu trong việc xác định tính chuyên nghiệp trong các một thể thao khác) giải quyết một cách thỏa đáng.

Năm 1983, đa số các thành viên của IOC đều chấp nhận hầu hết các vận động viên Olympic thi đấu một cách chuyên nghiệp với lý tưởng rằng thể thao là hoạt động chính của họ. Sau đó, IOC đã hỏi lại mỗi ISF để xác định tính tư cách của chính môn thể thao và qua thập niên sau thì gần như tất cả các ISF đã bãi bỏ sự khác biệt giữa các vân động viên nghiệp dư và các vận động chuyên nghiệp, còn gọi là thế vận hội mở. Một trong những ví dụ điển hình của sự thay đổi là vào năm 1992, khi các vận động viên chuyên nghiệp đến từ Liên đoàn bóng rổ quốc gia (NBA – National Basketball Association) đã được phép thi đấu tại thế vận hội mùa hè Barcelona, Tây Ban Nha.

Các nghi thức tiến hành tại Thế vận hội Olympic

Olympic luôn có những nghi thức, phần nhiều trong số đó thể hiện chủ đề tình hữu nghị và hợp tác hòa bình giữa các quốc gia.

Lễ khai mạc Olympic luôn luôn có cuộc diễu hành của các đội tuyển đến từ mỗi quốc gia tham dự tại sân vận động chính. Đội Hy Lạp luôn là đội đi đầu để kỉ niệm nguồn gốc xa xưa của Olympic và đội nước chủ nhà luôn là đội đi sau cùng.

Nghi lễ mở đầu là màn trình diễn tái hiện Olympic theo thời gian trong một khung cảnh phức tạp và hoành tráng với âm nhạc và lời phát biểu. Một trong những nghi lễ quan trọng của Olympic là cuộc chạy rước đuốc và lễ rước đuốc. Ngọn lửa Olympic tượng trưng cho sự chuyển giao những ý nghĩa cao đẹp từ Olympic Hy Lạp cổ đại đến thế giới hiện đại.

Ngọn đuốc Olympic đầu tiên được thắp sáng là tại Olympic vào mùa hè năm 1936. Trong cuộc chạy rước đuốc, ngọn lửa được thắp sáng tại thành phố Olympia, Hy Lạp và từ đó nó được nhiều người chạy bộ (trừ đường sông, biển) mang đi trải qua nhiều tuần lễ hoặc nhiều tháng trời để đến thành phố nước chủ nhà. Sau khi người rước đuốc cuối cùng đã thắp ngọn lửa Olympic lên ngọn đuốc chính tại sân vận động, người đứng đầu của nước chủ nhà tuyên bố Olympic bắt đầu và những con chim bồ câu được thả ra để tượng trưng cho niềm hi vọng thế giới hòa bình.

Hai nghi thức đổi mới quan trọng khác đã xuất hiện sớm tại Olympic Antwerp, Bỉ vào năm 1920 đó là một lá cờ Olympic với năm vòng tròn có năm màu khác nhau trên nền trắng. Năm chiếc vòng tròn tượng trưng cho sự đoàn kết giữa các quốc gia thuộc năm châu: châu Phi, châu Mỹ, châu Á, châu Úc và châu Âu. Và kế đến là sự ra đời của nghi thức đọc lời thề Olympic, được đọc bởi một thành viên của đội chủ nhà. Lời thề xác nhận cam kết của các vận động viên về tinh thần thể thao cao thượng trong thi đấu.

Nghi lễ trao huy chương cũng là một phần quan trọng của Olympic. Sau mỗi môn thi đấu cá nhân tại Olympic, các huy chương được tặng thưởng có 3 giải: nhất, nhì và ba cho 3 người có thành tích cao nhất. Lễ trao huy chương diễn ra sau mỗi trận đấu chung kết của từng môn, các vận động viên thắng cuộc bước lên bục để nhận huy chương vàng (thực ra là huy chương mạ vàng), huy chương bạc (mạ bạc), và huy chương đồng, kế đến quốc kỳ các nước của họ được kéo lên trong tiếng nhạc quốc ca nghiêm trang.

Một vài nhà phê bình đề nghị rằng vì những kỉ niệm chương dường như trái với tinh thần quốc tế mà IOC đã công bố. Những biểu tượng quốc gia nên thay bằng lá cờ Olyimpic và nhạc là bài hát chính thức của Olympic. Ban đầu có một cuộc diễu hành khác của các quốc gia vào buổi lễ cuối cùng của Olympic. Tuy nhiên, tại Olympic mùa hè vào năm 1956 tại Melbourne, Úc, các vận động viên đã tách khỏi hàng ngũ và đi lẫn vào nhau để kỉ niệm Olympic. Truyền thống này đã được tiếp tục tại các kỳ Olympic sau. Sau khi các vận động viên đã vào hết trong sân vận động Olympic tại buổi lễ, chủ tịch của IOC hẹn gặp lại các vận động viên và khán giả tại Olympic lần sau. Sau đó, chủ tịch IOC tuyên bố kết thúc Olympic và ngọn đuốc Olympic được tạm tắt.

Những sự thật thú vị về Olympic ít người biết

Thế vận hội Olympics đầu tiên diễn ra vào thế kỷ 18 trước Công nguyên tại Olympia, Hy Lạp. Nó được tổ chức bốn năm một lần trong 12 thế kỷ. Sau đó, trong thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên, tất cả các lễ hội ngoại giáo đã bị cấm bởi Hoàng đế Theodosius I và Olympics đã không còn nữa.

Tuy nhiên, truyền thống thể thao đã được khôi phục vào khoảng 1500 năm sau: Thế vận hội Olympics hiện đại đầu tiên được tổ chức vào năm 1896 tại Hy Lạp.

Ở Hy Lạp cổ đại, các vận động viên không cần phải lo lắng về vấn đề tài trợ, bảo vệ, hay trang phục – họ thi đấu hoàn toàn trong tình trạng khoả thân.

Sau đó, các cuộc thi đấu kéo dài 5 hoặc 6 tháng.

Phụ nữ được phép tham gia thi đấu trong Olympics kể từ năm 1900.

Từ 1924 – 1992, Thế vận hội Olympics Mùa đông và Mùa hè được tổ chức trong cùng một năm. Ngày nay, chúng được chia ra các chu kỳ riêng biệt và được tổ chức thay thế nhau cứ hai năm một lần.

Chỉ có bốn vận động viên đã giành được huy chương cả ở Olympics Mùa đông và Mùa hè. Chỉ có một người trong số họ, Christa Ludinger-Rothenburger, đoạt huy chương trong cùng một năm.

Trong suốt Thế vận hội London 2012, Làng Olympic yêu cầu 165.000 chiếc khăn lau cho hơn hai tuần diễn ra sự kiện.

Các ngôn ngữ chính thức của thế vận hội là Tiếng Anh và Tiếng Pháp, được bổ sung bằng ngôn ngữ chính thức của nước chủ nhà.

Tarzan đã thi đấu tại Olympics: Johnny Weissmuller, một vận-động-viên-chuyển-sang-làm-diễn-viên đóng vai Tarzan trong 12 bộ phim, đã giành năm huy chương vàng bộ môn bơi lội trong những năm 1920.

Từ 1912 – 1948, các nghệ sĩ tham gia Olympics: Hoạ sĩ, nhà điêu khắc, kiến ​​trúc sư, nhà văn, và nhạc sĩ đã thi đấu giành huy chương trong các lĩnh vực tương ứng của họ.

Trong suốt Thế vận hội Berlin 1936, hai vận động viên nhảy sào người Nhật cùng giành được vị trí thứ hai. Thay vì thi đấu một lần nữa họ đã cắt hai huy chương bạc và đồng thành hai nửa và nối hai nửa khác nhau vào để mỗi người đều có một chiếc huy chương nửa bạc nửa đồng.

Đuốc Olympic được thắp theo cách thức cũ trong một nghi lễ cổ xưa tại đền thờ của Hera, ở Hy Lạp: Các nữ diễn viên, mặc trang phục của nữ tư tế Hy Lạp, sử dụng một chiếc gương parabôn và ánh nắng mặt trời để đốt đuốc.

Từ đây, ngọn đuốc bắt đầu được truyền tiếp sức tới thành phố chủ nhà: Nó thường được mang bởi các vận động viên chạy tiếp sức, nhưng nó đã di chuyển trên thuyền, trên máy bay (và chiếc Concorde), trên lưng ngựa, trên lưng một con lạc đà, qua tín hiệu radio, dưới nước, và trên một chiếc cano.

Ngọn đuốc Olympic chưa được thắp sáng cũng được đưa lên vũ trụ nhiều lần.

Ngọn đuốc tiếp sức và ngọn lửa Olympic được thắp sáng trong toàn bộ thời gian diễn ra sự kiện. Trong trường hợp ngọn lửa cháy hết, nó chỉ có thể được thắp lại bằng một ngọn lửa dự phòng, cũng được thắp lên ở Hy Lạp, và không bao giờ với một chiếc bật lửa thông thường!

Thế vận hội London 2012 là Olympics đầu tiên mà ở đó tất cả các nước tham gia đều gửi đến các vận động viên nữ.

Các môn thể thao dưới đây (thật đáng buồn) không còn nằm trong các môn thi của Olympics nữa: bơi nghệ thuật nội dung cá nhân, kéo co, leo dây, khinh khí cầu, đấu súng, xe đạp đôi, bơi vượt chướng ngại vật, và phóng xuống nước tính khoảng cách. May mắn là, môn bắn bồ câu chỉ thi một lần và chỉ có trong Olympics 1900 ở Paris.

Năm vòng tròn biểu tượng của Olympics – được thiết kế bởi Baron Pierre de Coubertin, người đồng sáng lập Thế vận hội Olympics hiện đại – đại diện cho năm châu lục sống trên thế giới.

Sáu màu – xanh biển, vàng, đen, xanh lá, đỏ và nền màu trắng – được lựa chọn vì cờ của mỗi quốc gia đều có chứa ít nhất một trong số những màu này.

Thế vận hội Olympics đã được tổ chức bởi 23 quốc gia khác nhau.

Linh vật chính thức của Olympic là Waldi, chú chó giống Dachshund, xuất hiện ở Thế vận hội năm 1972 tại Munich.

Thế vận hội 2016 ở Rio sẽ đánh dấu lần đầu tiên Olympics được tổ chức ở Nam Mỹ.

Trong suốt thời gian 17 ngày của Olympics Mùa hè 2016, 10.500 vận động viên đến từ 205 quốc gia sẽ đại diện cho 42 môn thể thao và tham gia vào 306 cuộc tranh tài ở Rio.

Related Posts